Lễ ăn hỏi có hai phần tách nhau: mâm quả nhà trai mang sang, và cỗ đãi họ hàng sau đó. Làm chay thì phần mâm quả gần như không phải đổi gì — trầu cau, bánh, trà, mứt, hoa quả vốn đã là đồ chay.
Phần phải tính là cỗ đãi. Bài này đi qua cả hai.
Mâm quả gồm gì
Trầu cau là mâm bắt buộc ở hầu hết nơi. Không liên quan chuyện chay mặn.
Bánh phu thê hoặc bánh cốm. Hỏi tiệm có loại không trứng không.
Trà và rượu. Đồ khô, để được lâu.
Mứt sen, mứt hạt. Hỏi thành phần nếu nhà kiêng kỹ.
Hoa quả theo mùa. Chọn quả chắc, ít dập.
Xôi gấc thường có trong mâm. Hỏi có trộn mỡ không.
Heo quay là mâm duy nhất phải bàn. Nhiều nhà thay bằng bánh hoặc quả.
Bàn chuyện thay mâm heo từ sớm. Đừng để sát ngày.
Vài nhà thay bằng mâm bánh kem. Hoặc mâm trái cây lớn.
Số mâm là số lẻ ở miền Bắc. Miền Nam thường số chẵn.
Hỏi người lớn trong họ về lệ vùng. Mỗi nơi mỗi khác.
Đặt mâm quả trước ít nhất một tuần. Tiệm cần thời gian.
Xem thử mâm mẫu trước khi chốt. Ảnh quảng cáo khác hàng thật.
Mâm quả là phần dễ nhất khi làm chay. Yên tâm về phần này.
Cỗ đãi sau lễ
Cỗ ăn hỏi thường gọn hơn cỗ cưới. Chủ yếu người trong họ.
Sáu tới tám món là vừa. Không cần nhiều như tiệc cưới.
Một món khai vị nhẹ. Gỏi hoặc súp nấm.
Một món chiên cho có màu. Nem chay, chả giò chay.
Một món chính đậm vị. Đậu hũ kho, nấm kho.
Một món xào rau. Cân lại mâm.
Một món tinh bột. Xôi, cơm chiên hoặc miến xào.
Một món nước cuối bữa. Canh hoặc lẩu nấm.
Tráng miệng trái cây hoặc chè. Nhẹ nhàng.
Cân giữa món chiên và món luộc hấp. Mâm toàn đồ chiên thì ngán.
Món quen thuộc dễ được chấp nhận hơn. Với khách lớn tuổi.
Không cần món cầu kỳ. Ngon và đủ no là đủ.
Hỏi người lớn hai nhà xem có kiêng gì. Hành tỏi, ngũ vị tân.
Chốt thực đơn trước một tuần. Để bếp chuẩn bị.
Tính suất và số mâm
Đếm khách theo danh sách, không ước chừng. Việc đầu tiên.
Một mâm thường sáu người. Có nơi tính tám hoặc mười.
Cộng dư một mâm. Luôn có khách phát sinh.
Trẻ nhỏ tính nửa suất. Nhưng vẫn cần chỗ ngồi.
Người giúp việc và thợ ảnh cũng phải tính. Hay bị quên.
Hỏi số người bên nhà trai chính xác. Trước khi đặt.
Chốt số mâm trước hai ngày. Nếu đặt ngoài.
Tự nấu thì tính nguyên liệu theo mâm. Ghi ra giấy.
Món chiên hao hơn món kho. Tính dư phần đó.
Xôi và cơm luôn phải dư. Thiếu tinh bột là thấy ngay.
Chuẩn bị hộp cho khách mang về. Lệ ở nhiều nhà.
Đồ thừa chia cho người giúp. Đừng để phí.
Ghi lại số thực tế đã dùng. Đám sau khỏi đoán.
Tính đủ quan trọng hơn tính đẹp. Khách đói là nhớ lâu.
Bàn với hai nhà
Nói chuyện cỗ chay từ sớm. Không để tới sát ngày.
Nói với cả hai bên cùng lúc. Tránh hiểu nhầm.
Giải thích ngắn gọn lý do. Không tranh luận.
Người lớn có thể lo khách chê. Nghe cho hết đã.
Mời họ nếm thử nếu đặt ngoài. Cách thuyết phục tốt nhất.
Món ngon thì lo ngại tự tan. Chuyện hay xảy ra.
Chấp nhận thỏa hiệp nếu cần. Vài mâm mặn cho khách lớn tuổi.
Lễ ăn hỏi là việc của hai họ. Không chỉ của hai người.
Không biến chuyện ăn thành mâu thuẫn. Không đáng.
Ghi lại những gì đã thống nhất. Tránh nhớ nhầm.
Phân công rõ ai lo phần nào. Mâm quả, cỗ, chỗ ngồi.
Một người làm đầu mối với bếp. Nhiều người dặn thì loạn.
Nhắc lại lịch trước ngày lễ. Ai cũng nhớ.
Hòa khí hai nhà quan trọng hơn mâm cỗ. Nhớ điều đó.
Việc làm trước ngày lễ
Chốt ngày giờ theo ý người lớn. Việc đầu tiên.
Đặt mâm quả và cỗ. Trước một tuần.
Mượn hoặc thuê bàn ghế, bát đĩa. Đếm theo số mâm.
Dọn chỗ bày mâm và chỗ ngồi. Đo trước cho chắc.
Chuẩn bị chỗ để mâm quả. Bàn thờ và bàn khách.
Mua hoa và trang trí. Đơn giản mà gọn.
Chuẩn bị phong bì và lễ đen. Theo lệ vùng.
Nhờ người phụ bưng bê. Phân công trước.
Nấu trước những món để được. Món kho, đồ chua.
Sơ chế rau củ từ tối trước. Sáng đỡ cuống.
Kiểm nồi, bếp, gas. Hỏng giữa chừng là hỏng cả buổi.
Chuẩn bị chỗ rửa và chỗ để rác. Hay bị quên.
Dặn người nhà giờ giấc. Ai có mặt lúc nào.
Ngủ đủ đêm trước. Ngày lễ rất dài.
Trong ngày lễ
Dậy sớm hơn dự tính một tiếng. Luôn phát sinh việc.
Bày mâm quả trước khi nhà trai tới. Đúng giờ đã hẹn.
Cử người đón khách. Chỉ chỗ ngồi.
Nước uống cho khách ngay khi tới. Trước cỗ.
Ra món theo đợt. Giữ nóng.
Món nguội bày trước. Gỏi, nộm, dưa.
Món nóng ra sau. Đừng ra hết một lượt.
Một người điều phối bếp. Người khác lo khách.
Để ý mâm người lớn tuổi. Món mềm, ít cay.
Kiểm xem có mâm nào thiếu món. Đi một vòng.
Chuẩn bị sẵn món bù. Phòng khi thiếu.
Không để chủ nhà đứng bếp cả buổi. Phải có mặt tiếp khách.
Cảm ơn người phụ giúp. Trước khi họ về.
Dọn dẹp chia việc. Đừng dồn một người.
