Đầy tháng có hai phần: mâm cúng theo lệ và mâm đãi người thân. Khác các tiệc khác ở chỗ nhà đang có em bé mới sinh — mẹ chưa hồi sức, cả nhà thiếu ngủ.
Nên nguyên tắc lớn nhất của tiệc này là làm gọn. Bài này nói cách gọn mà vẫn đủ lễ.
Mâm cúng theo lệ
Lệ cúng đầy tháng khác nhau theo vùng. Hỏi bà nội bà ngoại.
Miền Bắc và miền Nam có cách bày khác. Không suy từ nhà khác.
Chè là món cố định. Chè trôi nước hoặc chè đậu.
Số bát chè theo lệ. Mười hai hoặc mười ba tùy nơi.
Xôi cũng theo số tương ứng. Xôi gấc hoặc xôi đậu.
Hoa quả một mâm. Theo số lệ nhà.
Trầu cau têm sẵn. Nhiều nơi cần.
Hoa tươi và hương đèn. Chuẩn bị sớm.
Nước, trà theo lệ. Hỏi cho rõ.
Phần lớn mâm cúng vốn đã chay. Lợi thế lớn.
Chỉ vài nơi có món mặn trong mâm. Bàn trước nếu nhà kiêng.
Đặt chè xôi ngoài nếu bận. Rất phổ biến.
Đặt trước ba ngày. Tiệm cần thời gian.
Ghi lại lệ nhà sau lần đầu. Bé sau khỏi hỏi lại.
Mâm đãi khách
Đầy tháng thường ít khách. Chỉ người thân gần.
Bốn tới sáu món là đủ. Không cần như cỗ cưới.
Món nhẹ, dễ ăn. Khách tới rồi về sớm.
Gỏi hoặc salad khai vị. Mát và nhanh.
Một món chiên. Nem chay, chả giò.
Một món chính. Đậu hũ hoặc nấm.
Một món rau. Cân lại.
Xôi hoặc cơm. Phần no.
Chè tráng miệng. Trùng với mâm cúng, tiện.
Tránh món nặng mùi. Nhà có em bé.
Tránh món quá cay. Mẹ đang cho bú.
Chuẩn bị món riêng cho mẹ. Theo lời dặn của bác sĩ.
Đặt ngoài phần lớn là hợp lý. Nhà đang bận.
Không cần mâm to. Ai cũng hiểu hoàn cảnh.
Làm gọn cho nhà mới sinh
Mẹ không nên đứng bếp. Nguyên tắc đầu tiên.
Nhờ bà hoặc người thân lo chính. Phân công rõ.
Đặt ngoài phần lớn món. Đỡ được nhiều nhất.
Thuê người dọn dẹp nếu có điều kiện. Đáng tiền.
Giới hạn số khách. Mời người thân thôi.
Chọn giờ ngắn. Hai tiếng là đủ.
Làm buổi trưa. Khách về sớm, nhà được nghỉ.
Không kéo dài tới tối. Cả nhà cần ngủ.
Chuẩn bị chỗ cho bé ngủ riêng. Tránh ồn.
Dặn khách không bế bé quá nhiều. Nói khéo.
Chuẩn bị nước rửa tay. Ai bế bé thì rửa trước.
Có người trông bé riêng. Để mẹ tiếp khách hoặc nghỉ.
Đừng cố làm cho bằng nhà khác. Sức mình tới đâu làm tới đó.
Sức khỏe mẹ và bé trên hết. Không có gì quan trọng hơn.
Thôi nôi một tuổi
Thôi nôi thường làm lớn hơn đầy tháng. Nhà đã ổn định hơn.
Mâm cúng tương tự đầy tháng. Hỏi lệ nhà.
Thêm mâm bốc đồ vật. Lệ ở nhiều nơi.
Đồ đặt trong mâm bốc tùy nhà. Sách, bút, tiền, gương.
Bé một tuổi ăn được nhiều thứ hơn. Chuẩn bị món cho bé.
Cháo hoặc cơm nát cho bé. Nấu riêng, nhạt.
Bánh sinh nhật nếu muốn. Hỏi bánh chay nếu nhà kiêng.
Khách thường đông hơn đầy tháng. Tính suất kỹ.
Nhiều trẻ nhỏ tới dự. Chuẩn bị món trẻ ăn được.
Có chỗ cho trẻ chơi. Đỡ chạy lung tung.
Tránh món dễ hóc cho trẻ. Hạt, thạch viên.
Bé một tuổi dễ mệt. Đừng để bé thức quá giờ.
Chụp ảnh sớm trong buổi. Lúc bé còn tỉnh táo.
Tiệc ngắn thì ai cũng vui. Kể cả bé.
Tính suất và chi phí
Đếm khách theo danh sách. Đầy tháng thường dưới ba mâm.
Thôi nôi có thể năm tới mười mâm. Tùy nhà.
Cộng dư một mâm. Luôn có người tới thêm.
Trẻ nhỏ tính nửa suất. Nhưng vẫn cần chỗ.
Chè xôi tính theo bát. Dư vài bát cho khách mang về.
Khách mang chè về là lệ đẹp. Chuẩn bị hộp.
So giá vài nơi đặt. Chênh khá nhiều.
Dịp rằm giá cao hơn. Tránh nếu được.
Không cần trang trí cầu kỳ. Tốn mà ít ai nhớ.
Hoa tươi đơn giản là đủ. Đẹp và rẻ.
Ghi chi phí lại. Bé sau dự trù.
Cân đối với ngân sách gia đình. Nhà mới sinh tốn nhiều khoản.
Không vay mượn để làm tiệc. Nguyên tắc.
Tiệc nhỏ mà ấm hơn tiệc to mà mệt. Kinh nghiệm chung.
Nhờ người và chia việc
Nhà mới sinh phải nhờ người. Đừng ngại.
Một người lo mâm cúng. Thường là bà.
Một người lo đặt và nhận cỗ. Liên hệ với tiệm.
Một người lo đón khách. Chỉ chỗ, mời nước.
Một người trông bé. Việc quan trọng nhất.
Một người lo dọn dẹp. Trong và sau tiệc.
Phân công trước một ngày. Ghi ra giấy.
Nói rõ giờ giấc cho từng người. Cụ thể.
Chuẩn bị sẵn đồ cho người phụ. Họ cũng cần ăn.
Cảm ơn từng người. Trước khi họ về.
Gửi chè xôi cho người phụ mang về. Lệ đẹp.
Không ôm hết việc vào mình. Sức không cho phép.
Người nhà thường sẵn lòng giúp. Chỉ cần mở lời.
Nhờ đúng người đúng việc là xong nửa phần. Nguyên tắc.
Mời khách và giữ nhịp buổi lễ
Mời qua tin nhắn là đủ. Không cần thiệp cho tiệc nhỏ.
Nói rõ giờ bắt đầu và giờ kết thúc. Khách biết mà sắp xếp.
Nói trước là tiệc chay. Một câu, nhẹ nhàng.
Hỏi khách có ai kiêng gì không. Khi họ xác nhận.
Chốt số khách trước hai ngày. Để đặt cỗ.
Cúng trước, đãi sau. Theo lệ.
Giữ đúng giờ cúng người lớn đã xem. Việc quan trọng nhất trong buổi.
Mời khách vào mâm ngay sau khi hạ lễ. Đừng để chờ lâu.
Ra món một lượt cho tiệc nhỏ. Không cần chia đợt.
Chụp ảnh gia đình sớm. Lúc bé chưa mệt.
Khách thường ở lại chừng hai tiếng. Vừa đủ.
Tiễn khách rồi mới dọn. Đừng dọn khi khách còn ngồi.
Gửi chè xôi cho khách mang về. Kết thúc đẹp.
Buổi lễ gọn thì cả nhà còn sức. Mục tiêu thật sự.
