Thôi nôi là mốc một tuổi, làm lớn hơn đầy tháng ở hầu hết các nhà. Phần cúng gần giống, nhưng có thêm mâm bốc và thường đông khách hơn hẳn.
Bài này tập trung vào những phần khác biệt đó.
Chọn ngày làm thôi nôi
Tính theo âm lịch. Lệ chung.
Bé trai lùi hai ngày. Nam trồi nữ sụt, theo lệ nhiều nơi.
Bé gái lùi một ngày. Cùng lệ đó.
Có nhà làm đúng ngày sinh âm. Cũng không sai.
Có nhà làm theo dương lịch cho tiện. Ngày càng phổ biến.
Hỏi người lớn trong nhà. Lệ mỗi nơi mỗi khác.
Chọn giờ cúng vào buổi sáng. Thường trước mười giờ.
Tiệc đãi khách sau lễ cúng. Trưa hoặc chiều.
Báo khách trước ít nhất một tuần. Để người ở xa thu xếp.
Tránh ngày bé đang ốm. Dời được thì dời.
Tránh trùng việc lớn khác trong họ. Khách khó chọn.
Cuối tuần thì khách tới đông hơn. Cân nhắc.
Chốt ngày rồi mới tính mọi thứ khác. Thứ tự đúng.
Ngày nào cũng được miễn cả nhà thu xếp được và bé khoẻ. Đó mới là điều quan trọng.
Mâm cúng mười hai bà mụ
Mười hai chén chè nhỏ. Chè trôi nước cho bé gái, chè đậu trắng cho bé trai ở nhiều nơi.
Mười hai đĩa xôi nhỏ. Xôi gấc hoặc xôi đậu xanh.
Một chén chè lớn cho bà chúa. Đặt giữa.
Một đĩa xôi lớn. Cùng chỗ.
Hoa quả năm loại. Chọn quả tươi đẹp.
Hoa tươi. Thường là hoa cúc hoặc hoa đồng tiền.
Hương, đèn hoặc nến. Bộ cơ bản.
Trầu cau têm. Mười hai miếng.
Nước trắng hoặc trà. Mười hai chén nhỏ.
Bộ đồ mã nếu nhà có lệ. Hỏi người lớn.
Bánh kẹo cho bé. Tuỳ nhà.
Không cần mâm mặn nếu nhà ăn chay. Mâm chay đủ lễ.
Bày mâm gọn trên bàn cao. Ngoài tầm với của trẻ.
Người lớn trong nhà đứng khấn. Bé được bế bên cạnh.
Mâm bốc chọn nghề
Bày các vật lên khay hoặc chiếu. Trước mặt bé.
Sách hoặc bút cho chuyện học. Vật quen thuộc nhất.
Thước kẻ hoặc máy tính nhỏ. Nghề kỹ thuật.
Gương hoặc lược. Nghề làm đẹp.
Ống nghe đồ chơi. Nghề y.
Nhạc cụ nhỏ. Nghệ thuật.
Bóng hoặc vợt nhỏ. Thể thao.
Tiền hoặc ví. Kinh doanh.
Muôi hoặc bát nhỏ. Nghề bếp.
Chọn vật an toàn, không nhọn, không nhỏ quá. Bé cho vào miệng.
Không bày vật sắc hoặc dễ vỡ. Nguyên tắc bắt buộc.
Số vật vừa phải, khoảng tám tới mười hai. Nhiều quá bé rối.
Để bé tự chọn, không hướng. Đó là phần vui.
Kết quả chỉ để vui, đừng gán ý nghĩa nặng nề. Người lớn nên nhớ điều này.
Tiệc đãi khách
Thôi nôi thường đông hơn đầy tháng. Tính số kỹ hơn.
Nhiều nhà mời cả bạn bè bố mẹ. Không chỉ họ hàng.
Chốt số khách trước khi lên thực đơn. Bước cơ bản.
Món dễ ăn cho nhiều lứa tuổi. Có cả người già và trẻ nhỏ.
Có món cho trẻ em riêng. Ít gia vị, cắt nhỏ.
Xôi chè là món không thể thiếu. Cũng là lộc chia cho khách.
Bánh kem nếu nhà có lệ. Chọn loại không gelatin động vật.
Tiệc đứng hợp nếu nhà chật. Khách tự lấy.
Tiệc ngồi hợp nếu nhiều người lớn tuổi. Cần ghế.
Chuẩn bị phần chè xôi cho khách mang về. Lệ nhiều nhà.
Chia phần đều và gói sẵn. Lúc tiễn khách rất bận.
Nhờ người phụ bế bé. Bố mẹ không lo được cả hai.
Có chỗ yên tĩnh cho bé ngủ. Bé mệt rất nhanh.
Kết thúc sớm nếu bé đuối. Sức khoẻ của bé là ưu tiên.
Chuẩn bị cho bé trong ngày lễ
Cho bé ngủ đủ hôm trước. Bé thiếu ngủ là quấy cả buổi.
Cho bé ăn trước khi khách tới. Đừng đợi tới giờ tiệc.
Chuẩn bị hai bộ quần áo. Bé dễ làm bẩn.
Quần áo thoáng và mềm. Đẹp nhưng đừng cứng.
Không đội mũ nặng lâu. Bé khó chịu.
Chuẩn bị bỉm và khăn đủ. Nhiều hơn ngày thường.
Có người chuyên trông bé. Phân rõ từ trước.
Không chuyền tay bé quá nhiều. Bé sợ người lạ.
Nhắc khách rửa tay trước khi bế. Nói nhẹ nhàng.
Không để bé gần bếp và món nóng. An toàn.
Chuẩn bị chỗ riêng cho bé nghỉ. Yên tĩnh.
Để bé nghỉ khi thấy mệt. Đừng ép chụp ảnh.
Tắt bớt nhạc to. Bé giật mình.
Ngày lễ là của bé nên lấy bé làm trung tâm khi quyết mọi thứ. Nguyên tắc đơn giản mà hay bị quên.
Những điểm hay vướng
Chuẩn bị mâm bốc sát giờ. Nên chuẩn bị hôm trước.
Vật trong mâm bốc không an toàn. Kiểm lại từng món.
Chè xôi làm thiếu số chén. Đếm kỹ mười hai.
Quên phần chia cho khách mang về. Tính dư từ đầu.
Mời quá đông so với chỗ ngồi. Đếm ghế trước.
Bé quấy vì quá nhiều người lạ. Chuẩn bị chỗ nghỉ.
Không ai chụp ảnh. Phân người từ trước.
Bánh kem có thành phần động vật. Hỏi kỹ khi đặt.
Quên hỏi khách kiêng gì. Hỏi khi mời.
Cúng xong mới nhớ thiếu hương. Kiểm bộ lễ hôm trước.
Lễ kéo dài quá lâu. Bé không chịu nổi.
Người lớn mải tiếp khách quên bé. Phân người rõ.
Ghi lại vào sổ cho bé sau. Nhà có hai con thì rất tiện.
Chuẩn bị vừa sức thì cả nhà còn nhớ được niềm vui của ngày đó. Đừng biến nó thành một ngày mệt mỏi.
