Nhà ăn chay vẫn phải theo lệ tráp lễ như mọi nhà. Điều cần biết là thành phần nào bắt buộc theo lệ, thành phần nào thay được, và thay bằng gì thì hai nhà đều thuận.
Bài này nói về phần đó.
Số tráp và cách hiểu
Số tráp theo lệ vùng. Miền Bắc lẻ, miền Nam chẵn.
Miền Bắc hay dùng năm, bảy, chín, mười một tráp. Số lẻ.
Miền Nam hay dùng sáu, tám, mười tráp. Số chẵn.
Nhiều tráp không đồng nghĩa với trọng lễ hơn. Tuỳ điều kiện.
Hai nhà thống nhất số tráp trước. Việc đầu tiên.
Nhà gái nêu mong muốn, nhà trai chuẩn bị. Theo lệ chung.
Đừng để đến sát ngày mới bàn. Cần thời gian sắm.
Tráp dạm ngõ đơn giản nhất. Một hai tráp.
Tráp ăn hỏi là bộ chính. Đầy đủ nhất.
Đồ dẫn cưới tuỳ lệ từng nơi. Có nơi gộp vào ăn hỏi.
Người bưng tráp thường là thanh niên chưa lập gia đình. Số người bằng số tráp.
Chuẩn bị phong bao lì xì cho người bưng. Lệ trao duyên.
Hỏi người lớn trong họ về lệ nhà mình. Mỗi họ một chút khác.
Thống nhất sớm thì hôm lễ không ai lúng túng. Đó là mục đích của việc bàn trước.
Thành phần tráp làm chay được
Trầu cau là tráp không thay được. Lệ gốc, vốn đã chay.
Rượu và thuốc thì tuỳ nhà. Nhà kiêng có thể thay bằng trà.
Trà và mứt sen vốn là đồ chay. Giữ nguyên.
Bánh cốm, bánh phu thê làm chay được. Hỏi hàng bánh.
Bánh đậu xanh là đồ chay. Tráp phổ biến.
Hoa quả là tráp chay hoàn toàn. Chọn quả đẹp và đúng mùa.
Xôi gấc là tráp chay. Màu đỏ hợp lễ cưới.
Tráp lợn quay là tráp cần thay. Với nhà ăn chay.
Thay bằng tráp bánh hoặc tráp hoa quả lớn. Bàn với nhà gái.
Có nhà thay bằng tráp xôi chè. Cũng trang trọng.
Nói rõ lý do thay từ đầu. Nhà gái hiểu thì không có gì.
Không thay lén rồi để nhà gái phát hiện. Dễ mất lòng.
Hỏi kỹ hàng làm tráp có dùng mỡ không. Bánh truyền thống hay có.
Chọn hàng quen làm đồ chay thì yên tâm hơn. Đáng đi xa một chút.
Bày tráp cho đẹp
Tráp bày cao và gọn. Hình chóp là dáng quen.
Phủ khăn đỏ hoặc vải the. Theo lệ.
Buộc nơ hoặc dây đỏ. Điểm nhấn.
Số lượng trong mỗi tráp theo số chẵn hoặc lẻ nhất quán. Hỏi lệ nhà.
Hoa quả chọn quả đều nhau. Bày mới đẹp.
Lau sạch từng quả. Chi tiết dễ quên.
Bánh xếp so le cho chắc. Không đổ khi bưng.
Trầu cau têm sẵn theo lệ. Người lớn trong nhà biết cách.
Chữ Hỷ dán lên tráp. Tuỳ nhà.
Không bày quá cao. Người bưng đi khó.
Thử bưng trước xem có vững không. Đổ giữa đường là chuyện có thật.
Bọc màng bọc nếu đi xa. Gỡ ra trước khi vào.
Thuê dịch vụ làm tráp nếu không quen. Giá phải chăng và đẹp.
Dặn dịch vụ làm đồ chay ngay khi đặt. Đừng dặn lúc nhận.
Bàn với hai nhà
Nêu chuyện nhà ăn chay từ buổi dạm ngõ. Càng sớm càng dễ.
Nói rõ ăn chay trường hay chay kỳ. Hai chuyện khác nhau.
Hỏi nhà bên kia có kiêng gì. Hai chiều.
Không đặt điều kiện. Bàn để tìm cách.
Nêu phương án cụ thể thay vì nêu vấn đề. Dễ được đồng ý hơn.
Để người lớn hai nhà nói với nhau. Theo lệ.
Cô dâu chú rể thống nhất trước. Đừng để bố mẹ biết sau.
Ghi lại những gì đã thống nhất. Tránh nhớ khác nhau.
Xác nhận lại trước ngày lễ. Một cuộc gọi.
Linh hoạt ở phần không quan trọng. Giữ phần quan trọng.
Không biến chuyện ăn uống thành mâu thuẫn. Không đáng.
Nhiều nhà đã làm được, không phải chuyện hiếm. Yên tâm.
Thái độ tôn trọng quan trọng hơn chi tiết món. Điều người lớn nhìn vào.
Bàn kỹ một lần thì mọi lễ sau đều suôn sẻ. Đáng bỏ công.
Đồ dẫn cưới
Đồ dẫn cưới khác tráp ăn hỏi. Có nơi làm riêng.
Thường gồm lễ đen và đồ lễ. Theo lệ nhà gái.
Lễ đen là tiền, không liên quan chay mặn. Không phải bàn.
Đồ lễ thì bàn được. Phần cần thống nhất.
Nhiều nơi dẫn cưới bằng lợn, gà. Nhà chay thay được.
Thay bằng bánh, xôi, hoa quả lớn. Giá trị tương đương.
Có nơi quy thành tiền. Đơn giản nhất.
Hỏi thẳng nhà gái muốn thế nào. Đừng tự quyết.
Chuẩn bị đúng số lượng đã hẹn. Thiếu là thất lễ.
Giao đúng giờ đã hẹn. Giờ lễ thường xem trước.
Người đại diện nói lời xin phép. Theo lệ.
Nhà gái lại quả một phần. Lệ đáp lễ.
Phần lại quả cũng nên là đồ chay. Nếu nhà trai ăn chay.
Hai bên cùng chú ý thì lễ trọn vẹn cho cả hai. Đó là tinh thần của lễ.
Những điểm hay vướng
Bánh mua sẵn có mỡ động vật. Phải hỏi trước.
Dịch vụ tráp quên yêu cầu chay. Xác nhận lại.
Nhà gái không được báo trước. Lỗi ở khâu bàn bạc.
Người lớn không đồng ý thay tráp. Cần người trung gian nói.
Số tráp hai nhà hiểu khác nhau. Ghi ra cho rõ.
Giờ lễ chênh nhau. Xác nhận lại một lần.
Thiếu người bưng tráp. Nhờ dư một hai người.
Quên phong bao trao duyên. Chuẩn bị sẵn trong túi.
Tráp bị xô lệch khi đi xe. Cố định kỹ.
Hoa quả dập khi vận chuyển. Mang dư vài quả.
Trời mưa mà không có phương án. Chuẩn bị ô và bạt.
Ảnh chụp vội không kịp. Phân người chụp trước.
Ghi lại kinh nghiệm cho đám sau trong họ. Rất hữu ích.
Chuẩn bị kỹ thì buổi lễ nhẹ nhàng và ai cũng vui. Đó là điều đáng nhớ lại.
